
Sabit / Hareketli
Yer Tutucu
Hareketli yer tutucu, süt dişlerinin erken kaybı sonrası daimi dişlerin doğru pozisyonda sürmesini sağlamak için kullanılan çıkarılabilir bir ortodontik cihazdır. Dişlerin kaymasını önleyerek düzgün çiğneme ve estetik gelişimi destekler. Kullanımı kolaydır ve ağız hijyenine özen gösterilmesi gerekir.
Sabit yer tutucu, erken kaybedilen süt dişlerinin yerine daimi dişlerin düzgün şekilde sürmesini sağlamak için dişe yapıştırılan kalıcı bir ortodontik cihazdır. Dişlerin kaymasını önleyerek çene ve diş dizilimini korur. Ağız içinde sürekli bulunur, bu nedenle düzenli kontrol ve temizlik önemlidir.
Sabit yer tutucu, erken kaybedilen süt dişinin boşluğunu korumak ve alttan gelecek daimi dişin doğru pozisyonda sürmesini sağlamak için dişe yapıştırılarak kullanılan ortodontik bir apareydir. Çocuklarda diş kaybı erken yaşta olursa dişler boşluğa doğru kayabilir ve ileride ciddi çapraşıklıklar ortaya çıkabilir. Sabit yer tutucu, bu sorunu önleyen etkili bir çözümdür.
-
Aşağıdaki durumlarda sabit yer tutucu uygulanır:
-
Süt dişi çürük nedeniyle erken çekildiyse
-
Travma sonucu süt dişi kaybedildiyse
-
Daimi dişin sürmesi uzun sürecekse
-
Dişler boşluğa doğru kaymaya başlamışsa
-
Çocuğun ağız yapısı ortodontik sorunlara yatkınsa
-
Yer tutucu, daimi dişin hem zamanında hem de doğru yönde sürmesine yardımcı olur.
-
-
Hayır. Yer tutucu genellikle çocuğun birkaç gün içinde tamamen alıştığı, ince ve yuvasına uyumlu bir apareydir. İlk 1–2 gün hafif bir baskı hissi olabilir fakat sonrasında çocuk günlük hayatına rahatça devam eder.
-
Daimi diş sürmeye başlayıp doğru konumunu alıncaya kadar ağızda kalır. Bu süre çoğu çocukta aylar ile birkaç yıl arasında değişebilir. Düzenli kontrollerde hekim, çıkarılması gereken zamanı belirler.
İşlem oldukça kolaydır:
-
Boşluğun yanındaki diş özel bir yapıştırıcı ile hazırlanır.
-
Yer tutucu dişe sabitlenir.
-
Çocuğun ısırışı kontrol edilir.
İşlem tamamen ağrısızdır ve genellikle 10–15 dakika sürer.
-
-
Kırılması veya çıkması durumunda dişler boşluğa doğru kaymaya başlayabilir. Bu nedenle ebeveynler cihazda bir gevşeme, kırılma veya hareket hissederse hemen diş hekimine başvurmalıdır. Onarım çoğu zaman kolaydır.
-
Genellikle hayır. Ancak korunması için:
-
Sakız, karamelli şeker gibi yapışkan yiyeceklerden
-
Çok sert kuruyemişlerden
-
Cihazı zorlayabilecek katı gıdalardan
kaçınılması önemlidir. Bu sayede yer tutucunun ömrü uzar.
-
-
Yer tutucu dişe sabit olduğu için özel bir temizleme gerektirmez. Önemli olan:
-
Dişlerin düzenli fırçalanması
-
Arayüz bölgelerinin temiz tutulması
-
Şekerli gıdaların sınırlandırılması
Çürüğü ve tartar oluşumunu engellemek açısından önemlidir.
-
-
Sabit yer tutucu, ortodontik tedavi ihtiyacını azaltabilir ancak tamamen engelleyeceği garanti edilemez. Ağız yapısına bağlı olarak ilerleyen yaşlarda tel tedavisi yine gerekebilir. Fakat yer tutucu, tedavinin daha kolay ve kısa sürmesine büyük katkı sağlar.
-
-
Hareketli yer tutucu, erken kaybedilen süt dişinin oluşturduğu boşluğu korumak ve daimi dişlerin doğru pozisyonda sürmesini sağlamak için kullanılan, takıp çıkarılabilir ortodontik bir apareydir. Sabit yer tutucuya göre daha esnektir ve özellikle birden fazla boşluk olan ağızlarda tercih edilir.
-
-
Aşağıdaki durumlarda hareketli yer tutucu önerilir:
-
Birden fazla süt dişi erken kaybedildiyse
-
Çene gelişimi devam ederken esneklik gerekiyorsa
-
Ortodontik hazırlık amacıyla boşluk korunması isteniyorsa
-
Çocuğun ağız yapısı sabit yer tutucuya uygun değilse
-
Dişler arasında büyük boşluklar varsa
-
Hareketli yer tutucu, boşluğun kapanmasını önleyerek daimi dişlerin düzenli sürmesine yardımcı olur.
-
-
Genellikle evet. Aparey başlangıçta farklı bir his yaratsa da çocuklar birkaç gün içinde kullanmaya alışır. Takıp çıkarılabilir olması bazı çocuklar için daha konforlu olabilir. Ancak düzenli kullanım çok önemlidir; kullanılmadığında etkisini kaybeder.
-
-
İlk birkaç gün hafif baskı hissi normaldir ancak sonrasında rahatsızlık yaratmaz. Eğer vuruk, tahriş veya ağrı olursa hekim tarafından kolayca ayar yapılabilir.
-
-
Çoğu durumda günde en az 18–20 saat takılması önerilir.
Sadece yemek yerken ve diş fırçalarken çıkarılır.
Düzenli kullanım, boşluğun kapanmasını önlemek için kritik öneme sahiptir.
-
-
Her takıp çıkarıldığında suyla durulanmalı
-
Günde en az 1 kez yumuşak bir fırçayla temizlenmeli
-
Sıcak su kullanmaktan kaçınılmalı (cihazı bozabilir)
-
Özel protez temizleme tabletleriyle haftada 1–2 kez derin temizlik yapılabilir
-
Bu temizlik, hem cihazın hem de ağız sağlığının korunmasına yardımcı olur.
-
-
Kırılma, gevşeme veya uyumsuzluk hissedildiğinde cihaz hemen çıkarılmalı ve diş hekimine başvurulmalıdır. Kullanılmadığı süre boyunca dişler boşluğa doğru kayabileceği için hızlı hareket etmek önemlidir.
-
-
Hayır. Hareketli yer tutucu yemek sırasında mutlaka çıkarılmalıdır. Bu, apareyin zarar görmesini ve yiyecek birikmesini önler. Yemek bittikten sonra ağız temizlenip aparey tekrar takılmalıdır.
-
-
Ortodontik tedaviyi engellemez, aksine ileride gerekli olabilecek tedaviyi kolaylaştırır. Boşlukları koruyarak çapraşıklık riskini azaltır ve daimi dişlerin daha düzgün sürmesine yardımcı olur.
-